Lạm phát cơ bản so với cùng kỳ năm trước
Lạm phát cơ bản so với cùng kỳ năm trước của Việt Nam kỳ 08-2026 đạt 4,55 Điểm, theo Cục Thống kê (NSO). Đây là chỉ tiêu thuộc bảng CPI (So cùng kỳ (YoY) · Tháng), với chuỗi số liệu đầy đủ từ 12-2001 đến 08-2026. Chuỗi số liệu đầy đủ và biểu đồ tương tác, tải về miễn phí.
Chỉ tiêu này trong bảng CPI
| Chỉ tiêu | 08-2026 | 07-2026 | 06-2026 | 05-2026 | 04-2026 | 03-2026 | 02-2026 | 01-2026 | 12-2025 | 11-2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lạm phát cơ bản | 4,55 | 4,63 | 4,5 | 4,67 | 4,66 | 3,96 | 3,74 | 3,19 | 3,27 | 3,28 | |
| CPI | 4,89 | 4,45 | 4,69 | 5,6 | 5,46 | 4,65 | 3,35 | 2,53 | 3,48 | 3,58 |
Hiểu về lạm phát cơ bản so với cùng kỳ năm trước
Lạm phát cơ bản mô tả xu hướng tăng giá có tính nền tảng sau khi loại khỏi CPI một số thành phần thường biến động mạnh hoặc chịu cơ chế định giá đặc thù, chẳng hạn lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng, dịch vụ y tế và giáo dục. Đây không phải một giỏ chi tiêu độc lập, cũng không phải CPI trừ cơ học mọi mặt hàng tăng giá nhanh. Điểm khác với lạm phát toàn phần nằm ở mục tiêu lọc nhiễu ngắn hạn để nhận diện áp lực giá lan tỏa và dai dẳng hơn trong phần còn lại của tiêu dùng.
Chỉ số so cùng kỳ đối chiếu mặt bằng giá cơ bản của tháng đang xét với tháng tương ứng năm trước, nhờ vậy ít bị mùa vụ thông thường chi phối hơn phép so tháng liền trước. Tuy nhiên, Tết dịch chuyển giữa các tháng vẫn có thể ảnh hưởng hàng hóa và dịch vụ chưa bị loại khỏi rổ. Không nên diễn giải lạm phát cơ bản thấp hơn lạm phát toàn phần là chi phí sinh hoạt của hộ gia đình tăng ít hơn, vì các khoản bị loại vẫn được người dân thanh toán. Khi danh mục loại trừ, quyền số hoặc năm gốc thay đổi, cần thận trọng khi nối chuỗi và đánh giá xu hướng dài hạn.
Câu hỏi thường gặp
- Lạm phát cơ bản có phải là mức tăng chi phí sinh hoạt thực tế không?
- Không hoàn toàn. Nó chủ động bỏ qua một số khoản chi vẫn hiện diện trong ngân sách gia đình để làm rõ xu hướng giá nền.
- Vì sao giá thực phẩm tăng mạnh nhưng lạm phát cơ bản có thể ít đổi?
- Nhiều mặt hàng thực phẩm biến động mạnh được loại khỏi phép tính, nên cú sốc của chúng thể hiện rõ hơn ở CPI toàn phần.
- Nên so lạm phát cơ bản với chỉ tiêu nào?
- Nên đặt cạnh CPI toàn phần và các nhóm nhà ở, dịch vụ ăn uống hoặc hàng tiêu dùng để phân biệt áp lực giá lan rộng với cú sốc cục bộ.
