Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2026 của Việt Nam đã tăng 0,61% so với tháng trước, chạm mức 108,66 điểm sau hai tháng liên tiếp đi ngang quanh vùng 107,5 – 108,0 điểm. Theo số liệu do Cục Thống kê (NSO) công bố, đây là bước tăng tháng rõ nét nhất kể từ tháng 4/2026, phản ánh tác động cộng hưởng từ biến động giá năng lượng và chu kỳ điều chỉnh chi phí giáo dục vào mùa khai giảng. Độc giả quan tâm có thể theo dõi chuỗi số liệu CPI chi tiết trên nền tảng của Dữ Liệu Kinh Tế.
Giá nhiên liệu và học phí mùa tựu trường tạo xung lực tăng mạnh
Trong các nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, nhóm giao thông ghi nhận mức tăng đột biến nhất trong kỳ với biên độ 3,97%, đưa chỉ số từ 103,54 điểm trong tháng 8 lên 107,65 điểm vào tháng 9/2026. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các đợt điều chỉnh tăng giá xăng dầu nội địa theo xu hướng đi lên của thị trường năng lượng thế giới, qua đó tác động dây chuyền tới giá cước vận tải hành khách và logistics.
Cùng với giao thông, nhóm giáo dục trở thành động lực đẩy CPI quan trọng thứ hai khi tăng 1,27% so với tháng trước (từ 112,16 điểm lên 113,59 điểm). Trong đó, riêng chỉ số nhóm dịch vụ giáo dục tăng tới 1,44%, đạt 115,21 điểm. Đây là biến động mang tính chu kỳ hàng năm khi bước vào tháng 9 – thời điểm khai giảng năm học 2026-2027, hàng loạt cơ sở giáo dục trên cả nước áp dụng khung học phí mới cho năm học mới kết hợp cùng nhu cầu mua sắm đồ dùng học tập tăng cao.
Nhóm thực phẩm giữ nhịp ổn định, dịch vụ du lịch hạ nhiệt sau hè
Ở chiều ngược lại, mặt bằng giá nhóm hàng thiết yếu không ghi nhận biến động lớn, đóng vai trò như bộ đệm kiềm chế đà tăng chung. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống – nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong rổ tính CPI – chỉ nhích nhẹ 0,19% lên 107,31 điểm (tháng 8 đạt 107,11 điểm). Nguồn cung nông sản, rau củ và thịt lợn tại các vùng chuyên canh duy trì dồi dào, giúp chỉ số nhóm thực phẩm giữ ở mức 107,14 điểm (+0,26%) và nhóm lương thực gần như đi ngang ở mức 101,14 điểm (+0,11%).
Đáng chú ý, nhóm văn hóa, giải trí và du lịch đã quay đầu giảm 0,28% xuống 104,75 điểm, chấm dứt chuỗi 3 tháng tăng liên tiếp trong cao điểm hè (tháng 6 đạt 104,48 điểm, tháng 7 đạt 105,02 điểm và tháng 8 đạt 105,05 điểm). Nhu cầu du lịch, lưu trú giảm nhiệt nhanh sau khi kỳ nghỉ hè kết thúc khiến giá phòng khách sạn và dịch vụ lữ hành nhanh chóng hạ giá. Nhóm bưu chính viễn thông cũng tiếp tục xu hướng giảm nhẹ (-0,14%, đạt 100,56 điểm) nhờ các chương trình khuyến mãi cước dữ liệu.
Hàm ý chính sách và áp lực kiểm soát lạm phát quý IV/2026
Mức tăng 0,61% của CPI tháng 9/2026 cho thấy áp lực lạm phát chi phí đẩy đang có xu hướng quay trở lại trước thềm quý IV. Dù yếu tố tăng học phí chỉ mang tính mùa vụ và sẽ sớm phân bổ ổn định trong các tháng sau, song rủi ro giá dầu thế giới biến động khó lường cùng đà tăng nhẹ của nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng (+0,28%, lên 113,48 điểm) là những điểm cần giám sát chặt chẽ.
Đà tăng mặt bằng giá tiêu dùng có thể làm suy giảm phần nào sức mua thực tế của người dân trong giai đoạn mua sắm cuối năm. Đối với cơ quan điều hành, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế sẽ chịu thêm ràng buộc nếu lạm phát kỳ vọng gia tăng. Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì trạng thái thận trọng, kết hợp chặt chẽ với các biện pháp bình ổn giá của cơ quan quản lý Nhà nước nhằm giữ lạm phát bình quân năm nằm trong biên độ mục tiêu đã đề ra.
