Theo số liệu vừa được công bố bởi Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong tháng 09-2026 đã thiết lập đỉnh cao lịch sử mới khi đạt 59.477,40 triệu USD (xấp xỉ 59,48 tỷ USD), tăng 8,55% so với tháng 08-2026. Tuy nhiên, đằng sau cột mốc ấn tượng này là một bức tranh phân hóa sâu sắc: trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thăng hoa mạnh mẽ, khu vực kinh tế trong nước lại bất ngờ quay đầu giảm sâu sau chuỗi ba tháng liên tiếp duy trì trên ngưỡng 10 tỷ USD.
Khối FDI bứt tốc ngoạn mục, tiệm cận mốc 50 tỷ USD
Động lực chính tạo nên cú nhảy vọt của xuất khẩu tháng 9 đến trọn vẹn từ khu vực FDI. Kim ngạch xuất khẩu của khối này vươn tới mức kỷ lục 49.937,06 triệu USD, tăng trưởng 12,74% (tương đương mức tăng thêm hơn 5,64 tỷ USD) chỉ sau một tháng so với con số 44.295,91 triệu USD của tháng 8.
Mức tăng đột biến này đưa tỷ trọng đóng góp của khối ngoại trong tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia lên tới 83,96%, mức cao nhất tính từ đầu năm 2026. Đà bứt phá phản ánh rõ nét chu kỳ xuất xưởng các dòng sản phẩm công nghệ cao, đặc biệt là điện thoại thông minh, máy vi tính và linh kiện điện tử thế hệ mới từ các tổ hợp FDI quy mô lớn nhằm đón đầu mùa mua sắm cuối năm tại các thị trường trọng điểm như Mỹ và châu Âu.
Doanh nghiệp trong nước đứt mạch tăng, tụt khỏi mốc 10 tỷ USD
Đối lập hoàn toàn với gam màu rực rỡ của khối ngoại, khu vực doanh nghiệp trong nước lại ghi nhận sự giảm tốc đáng kể. Kim ngạch xuất khẩu khu vực nội địa tháng 09-2026 đạt 9.540,35 triệu USD, giảm 9,13% (tương ứng hụt gần 958,5 triệu USD) so với mức 10.498,85 triệu USD đạt được trong tháng 8.
Cú sụt giảm này đã chính thức cắt đứt chuỗi 3 tháng liên tiếp giữ vững quy mô trên 10 tỷ USD (từ tháng 6 đến tháng 8). Sự suy giảm này chủ yếu do các nhóm hàng thế mạnh của khối nội như nông - thủy sản, dệt may và da giày bước vào khoảng trống giao đơn hàng khi các hợp đồng mùa thu đã hoàn tất, trong khi đơn hàng vụ đông - xuân chưa bước vào cao điểm giải ngân.
Lực đẩy mùa vụ công nghệ và bài toán bền vững của xuất khẩu
Diễn biến tháng 09-2026 mang lại tín hiệu tích cực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm, song cũng làm nổi bật sự phụ thuộc lớn của cỗ xe xuất khẩu vào khối FDI. Tăng trưởng kim ngạch tháng này mang tính chu kỳ công nghệ rất cao và thiếu đi sự đồng nhịp từ nội lực của doanh nghiệp nội địa.
Khi hiệu ứng tung sản phẩm mới của các tập đoàn đa quốc gia dần bão hòa vào cuối quý IV, cán cân xuất khẩu sẽ cần sự tiếp sức mạnh mẽ hơn từ khu vực trong nước. Giới quan sát cần theo dõi sát sao diễn biến đơn hàng truyền thống và khả năng mở rộng giá trị gia tăng nội địa trong các tháng tới. Độc giả có thể theo dõi tổng xuất khẩu để cập nhật bức tranh vĩ mô đa chiều và chuỗi dữ liệu lịch sử đầy đủ nhất.
