Theo báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), bức tranh cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam trong quý 3/2025 ghi nhận sự khởi sắc mạnh mẽ, đặc biệt ở cấu phần cán cân vãng lai. Dữ liệu cho thấy sự phục hồi vững chắc của các hoạt động xuất nhập khẩu và khả năng thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Cán cân vãng lai thặng dư kỷ lục nhờ xuất khẩu hàng hóa
Trong quý 3/2025, cán cân vãng lai đạt mức thặng dư ấn tượng 13.159 triệu USD, tăng 75,6% so với mức 7.494 triệu USD của quý 2 và gấp hơn 2,7 lần so với mức 4.828 triệu USD ghi nhận vào quý 1/2025. Động lực cốt lõi tạo nên con số bứt phá này tiếp tục đến từ thặng dư cán cân thương mại hàng hóa.
Cụ thể, thặng dư hàng hóa (ròng) trong quý 3 đạt 14.617 triệu USD, bỏ xa mức 9.785 triệu USD của quý trước đó. Đi sâu vào chi tiết, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa (f.o.b) đã leo lên mốc 128.521 triệu USD, duy trì đà tăng liên tục từ mức 103.232 triệu USD (quý 1) và 116.988 triệu USD (quý 2). Ở chiều ngược lại, nhập khẩu (f.o.b) cũng tăng lên 113.904 triệu USD, cho thấy nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất vẫn đang ở mức cao, song tốc độ tăng vẫn không theo kịp đà bứt tốc của hoạt động xuất khẩu.
Ở các cấu phần khác của cán cân vãng lai, cán cân dịch vụ ghi nhận mức thâm hụt 3.084 triệu USD, cải thiện nhẹ so với mức thâm hụt 3.278 triệu USD của quý 2. Thu nhập đầu tư (ròng) cũng cho thấy những tín hiệu tích cực khi mức chi ròng thu hẹp xuống còn 2.355 triệu USD (so với mức 3.382 triệu USD của quý liền trước). Riêng cán cân chuyển giao vãng lai (thu nhập thứ cấp) tiếp tục mang về lượng thặng dư ổn định ở mức 3.981 triệu USD.
Cán cân tài chính cải thiện đáng kể, FDI tiếp tục là điểm sáng
Diễn biến cán cân thanh toán quý 3/2025 còn được củng cố bởi sự thu hẹp đáng kể của thâm hụt cán cân tài chính. Nếu như trong quý 1 và quý 2, cán cân tài chính ghi nhận mức thâm hụt lần lượt là 4.887 triệu USD và 5.420 triệu USD, thì sang quý 3, mức thâm hụt đã lùi sâu, chỉ còn âm 179 triệu USD.
Điểm sáng lớn nhất trong cấu phần tài chính tiếp tục là dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI). Đầu tư trực tiếp (ròng) mang về 5.420 triệu USD trong quý 3, tiếp đà tăng so với con số 5.225 triệu USD của quý 2. Trong đó, dòng vốn FDI chảy vào Việt Nam (tài sản nợ) đạt mức 5.600 triệu USD, minh chứng cho sức hút bền bỉ của môi trường đầu tư trong nước đối với các tập đoàn đa quốc gia.
Tuy nhiên, số liệu cũng chỉ ra một điểm đáng chú ý khi dòng vốn đầu tư gián tiếp (FPI) ghi nhận mức thâm hụt ròng gia tăng. Đầu tư gián tiếp (ròng) thâm hụt 2.478 triệu USD trong quý 3, sâu hơn nhiều so với mức âm 692 triệu USD của quý 2. Sự rút ròng này chủ yếu đến từ đầu tư gián tiếp vào Việt Nam (tài sản nợ âm 2.366 triệu USD), phản ánh sự dịch chuyển nhanh chóng của dòng vốn danh mục trước các biến số kinh tế vĩ mô toàn cầu.
Đối với cấu phần đầu tư khác, tài sản có ghi nhận dòng tiền âm 3.858 triệu USD (giảm bớt sự dịch chuyển ra nước ngoài so với mức âm 9.308 triệu USD của quý 2), chủ yếu do biến động từ kênh tiền và tiền gửi (-4.267 triệu USD). Đồng thời, tình hình vay và trả nợ nước ngoài trong quý cũng diễn ra sôi động với việc trả gốc ngắn hạn lên tới 5.996 triệu USD, trong khi mức rút vốn ngắn hạn là 6.465 triệu USD.
Tựu trung, dữ liệu cán cân thanh toán quý 3/2025 cho thấy nền kinh tế đang hưởng lợi lớn từ năng lực cạnh tranh xuất khẩu và sự ổn định của dòng vốn FDI dài hạn. Đây sẽ là những yếu tố nền tảng quan trọng giúp gia cố sức chống chịu của hệ thống tài chính trước các cú sốc và tạo dư địa để điều hành tỷ giá linh hoạt hơn.
