Thu chi ngân sách Trung Quốc
Thu và chi ngân sách công chung (一般公共预算) của Trung Quốc, LUỸ KẾ từ đầu năm, theo bản tin hằng tháng của Bộ Tài chính, có từ năm 2008. Vì là số luỹ kế nên mỗi đường trên biểu đồ đi lên trong năm rồi rơi về gần 0 ở tháng đầu năm sau - đó là bản chất của chuỗi, không phải lỗi; muốn so sánh thì so cùng kỳ năm trước. Bảng tách thu theo nguồn (thuế và ngoài thuế) lẫn theo cấp ngân sách (trung ương và địa phương), và tách chi theo mười khoản mục lớn - giáo dục, an sinh xã hội, y tế, khoa học công nghệ, nông nghiệp, giao thông, môi trường, cộng đồng đô thị - nông thôn và trả lãi nợ. Dòng cán cân là hiệu thu trừ chi: Trung Quốc thâm hụt ngân sách liên tục và khoảng cách này là nguồn phát hành trái phiếu chính phủ, nối thẳng sang bảng Lợi suất trái phiếu. Nhóm dòng cuối là QUỸ ngân sách chính phủ - khoản mục nằm NGOÀI ngân sách công chung, trong đó thu từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất là nguồn sống chính của chính quyền địa phương và là chỉ báo trực tiếp nhất của khủng hoảng bất động sản: khoản này đã giảm liên tục từ đỉnh 2021. Số liệu được đọc từ bản tin văn xuôi bằng mô hình ngôn ngữ vì nguồn không có bảng; chốt kiểm định là chuỗi luỹ kế phải tăng dần trong năm và tổng thu phải khớp với chuỗi thu ngân sách độc lập của Eastmoney. Nguồn: Bộ Tài chính Trung Quốc (财政部).
| Chỉ tiêu | 07-2026 | 06-2026 | 05-2026 | 04-2026 | 03-2026 | 02-2026 | 12-2025 | 11-2025 | 10-2025 | 09-2025 | 08-2025 | 07-2025 | 06-2025 | 05-2025 | 04-2025 | 03-2025 | 02-2025 | 12-2024 | 11-2024 | 10-2024 | 09-2024 | 08-2024 | 07-2024 | 06-2024 | 05-2024 | 04-2024 | 03-2024 | 02-2024 | 12-2023 | 11-2023 | 10-2023 | 09-2023 | 08-2023 | 07-2023 | 06-2023 | 05-2023 | 04-2023 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Thu ngân sách công chung luỹ kế4 | 14.369,6 | 12.104,7 | 10.046,5 | 8.340,4 | 6.161,3 | 4.415,4 | 21.604,5 | 20.051,6 | 18.649 | 16.387,6 | 14.819,8 | 13.583,9 | 11.556,6 | 9.662,3 | 8.061,6 | 6.018,9 | 4.385,6 | 21.970,2 | 19.901 | 18.498,1 | 16.305,9 | 14.777,6 | 13.566,3 | 11.591,3 | 9.691,2 | 8.092,6 | 6.087,7 | 4.458,5 | 21.678,4 | 20.013,1 | 18.749,4 | 16.671,3 | 15.179,6 | 13.933,4 | 11.920,3 | 9.969,2 | 8.317,1 | |
| Thu từ thuế luỹ kế | 11.838,1 | 9.786,5 | 8.261,7 | 6.809,7 | 4.850,5 | 3.639,3 | 17.636,3 | 16.481,4 | 15.336,4 | 13.266,4 | 12.108,5 | 11.093,3 | 9.291,5 | 7.915,6 | 6.555,6 | 4.745 | 3.634,9 | 17.497,2 | 16.192,2 | 15.078,2 | 13.171,5 | 12.105,9 | 11.124 | 9.408 | 8.046,2 | 6.693,8 | 4.917,2 | 3.782 | 18.112,9 | 16.842 | 15.784,1 | 13.910,5 | 12.788,5 | 11.753,1 | 9.966,1 | 8.477,4 | 7.037,9 | |
| Thu ngoài thuế luỹ kế | 2.531,5 | 2.318,2 | 1.784,8 | 1.530,7 | 1.310,8 | 776,1 | 3.968,2 | 3.570,2 | 3.312,6 | 3.121,2 | 2.711,3 | 2.490,6 | 2.265,1 | 1.746,7 | 1.506 | 1.273,9 | 750,7 | 4.473 | 3.708,8 | 3.419,9 | 3.134,4 | 2.671,7 | 2.442,3 | 2.183,3 | 1.645 | 1.398,8 | 1.170,5 | 676,5 | 3.565,5 | 3.171,1 | 2.965,3 | 2.760,8 | 2.391,1 | 2.180,3 | 1.954,2 | 1.491,8 | 1.279,2 | |
| Thu của trung ương luỹ kế | 6.385,7 | 5.224 | 4.385 | 3.547,4 | 2.499,1 | 1.916,7 | 9.396,3 | 8.846,4 | 8.185,6 | 7.083,7 | 6.426,8 | 5.853,8 | 4.858,9 | 4.148,6 | 3.392,8 | 2.433,2 | 1.949,9 | 10.043,6 | 8.938,2 | 8.248,2 | 7.171 | 6.536,1 | 5.974,5 | 5.001,1 | 4.277,8 | 3.525 | 2.580,5 | 2.070,1 | 9.956,6 | 9.169,2 | 8.587 | 7.588,6 | 6.968,7 | 6.384,9 | 5.388,4 | 4.585,1 | 3.756,1 | |
| Thu của địa phương luỹ kế | 7.983,9 | 6.880,7 | 5.661,5 | 4.793 | 3.662,2 | 2.498,7 | 12.208,2 | 11.205,2 | 10.463,4 | 9.303,9 | 8.393 | 7.730,1 | 6.697,7 | 5.513,7 | 4.668,8 | 3.585,7 | 2.435,7 | 11.926,6 | 10.962,8 | 10.249,9 | 9.134,9 | 8.241,5 | 7.591,8 | 6.590,2 | 5.413,4 | 4.567,6 | 3.507,2 | 2.388,4 | 11.721,8 | 10.843,9 | 10.162,4 | 9.082,7 | 8.210,9 | 7.548,5 | 6.531,9 | 5.384,1 | 4.561 | |
| Chi ngân sách công chung luỹ kế11 | 16.288,9 | 14.332,9 | 11.387,7 | 9.480,9 | 7.470,6 | 4.670,6 | 28.739,5 | 24.853,8 | 22.582,5 | 20.806,4 | 17.932,4 | 16.073,7 | 14.127,1 | 11.295,3 | 9.358,1 | 7.281,5 | 4.509,6 | 28.461,2 | 24.505,3 | 22.146,5 | 20.177,9 | 17.389,8 | 15.546,3 | 13.657,1 | 10.835,9 | 8.948,3 | 6.985,6 | 4.362,4 | 27.457,4 | 23.846,2 | 21.573,4 | 19.789,7 | 17.138,2 | 15.162,3 | 13.389,3 | 10.482,1 | 8.641,8 | |
| Chi của trung ương luỹ kế | 2.478,3 | 2.121,8 | 1.681,5 | 1.291 | 914,9 | 547,6 | 4.303,4 | 3.823,2 | 3.472,7 | 3.100,8 | 2.657 | 2.332,7 | 1.991,4 | 1.579,2 | 1.228,2 | 871,7 | 524,2 | 4.072 | 3.600 | 3.265,8 | 2.890,2 | 2.460 | 2.144,4 | 1.826,7 | 1.442,9 | 1.126,8 | 800,4 | 482,8 | 3.821,9 | 3.329,5 | 3.027,1 | 2.666,6 | 2.254,6 | 1.961,7 | 1.666,6 | 1.309,2 | 1.019,6 | |
| Chi của địa phương luỹ kế | 13.810,6 | 12.211,1 | 9.706,2 | 8.189,9 | 6.555,7 | 4.123 | 24.436,1 | 21.030,6 | 19.109,8 | 17.705,6 | 15.275,4 | 13.741 | 12.135,7 | 9.716,1 | 8.129,9 | 6.409,8 | 3.985,4 | 24.389,2 | 20.905,3 | 18.880,7 | 17.287,7 | 14.929,8 | 13.401,9 | 11.830,4 | 9.393 | 7.821,5 | 6.185,2 | 3.879,6 | 23.635,5 | 20.516,7 | 18.546,3 | 17.123,1 | 14.883,6 | 13.200,6 | 11.722,7 | 9.172,9 | 7.622,2 | |
| Chi giáo dục luỹ kế | 2.460,6 | 2.160,8 | 1.736,3 | 1.440,4 | 1.121,5 | 722 | 4.341,7 | 3.785,6 | 3.411,7 | 3.159,9 | 2.707,8 | 2.443,8 | 2.148,3 | 1.745,5 | 1.448,1 | 1.124,9 | 737,7 | 4.207,6 | 3.626,7 | 3.257,3 | 2.997,9 | 2.565,4 | 2.311,5 | 2.029,1 | 1.635,9 | 1.348,5 | 1.043,6 | 684,7 | 4.124,2 | 3.606,8 | 3.222,4 | 2.964,3 | 2.551,5 | 2.286,2 | 2.016,4 | 1.598,4 | 1.308,4 | |
| Chi an sinh xã hội và việc làm luỹ kế | 2.954,8 | 2.636 | 2.132,4 | 1.807,9 | 1.478,5 | 927,9 | 4.441,6 | 4.072,1 | 3.774,2 | 3.492,8 | 3.072,3 | 2.762,1 | 2.450,4 | 2.005,4 | 1.685,2 | 1.357 | 854 | 4.211,4 | 3.812,3 | 3.493,1 | 3.211,5 | 2.825,1 | 2.545,4 | 2.269,7 | 1.858,3 | 1.570,2 | 1.270,8 | 809,2 | 3.988,3 | 3.600,1 | 3.322,3 | 3.079,5 | 2.735,7 | 2.441,4 | 2.179,1 | 1.778 | 1.512 | |
| Chi y tế luỹ kế | 1.361,3 | 1.219,1 | 989,8 | 831 | 655,4 | 411,9 | 2.144,6 | 1.868,7 | 1.687,7 | 1.571,2 | 1.371,7 | 1.240,2 | 1.100,4 | 889,6 | 746,2 | 584,8 | 351,2 | 2.034,8 | 1.788,7 | 1.652,1 | 1.504,1 | 1.308,7 | 1.180,4 | 1.058 | 858,4 | 719,9 | 573,5 | 350 | 2.239,3 | 1.969,8 | 1.805 | 1.679,3 | 1.496,6 | 1.340,8 | 1.204 | 949 | 794,1 | |
| Chi khoa học công nghệ luỹ kế | 540,8 | 485,4 | 364,2 | 290,1 | 192,7 | 103,3 | 1.206,2 | 889,2 | 784,7 | 710,5 | 587,4 | 533 | 479 | 360,9 | 295,3 | 200,1 | 112,2 | 1.150,5 | 824,1 | 742,1 | 667,2 | 570 | 516,5 | 438,8 | 338,8 | 284,2 | 193,8 | 101,5 | 1.082,3 | 819,3 | 734,4 | 672,9 | 550,7 | 497,6 | 445,2 | 334,2 | 274,3 | |
| Chi nông lâm thuỷ lợi luỹ kế | 1.148,9 | 971,4 | 683,6 | 569,1 | 455 | 291,7 | 2.349,5 | 1.944,9 | 1.762,7 | 1.608,2 | 1.358,9 | 1.232,3 | 1.062,6 | 769,5 | 633,7 | 488,2 | 297,4 | 2.704,5 | 2.249,8 | 1.996,7 | 1.766,8 | 1.499,1 | 1.335 | 1.152,8 | 827 | 673,5 | 518,5 | 332,3 | 2.396,7 | 2.008,3 | 1.803,1 | 1.656,1 | 1.418,2 | 1.230,2 | 1.076,4 | 736,5 | 595,7 | |
| Chi giao thông vận tải luỹ kế | 618,2 | 547,2 | 428 | 367,6 | 301,8 | 188,7 | 1.197,7 | 1.017,7 | 919,9 | 847 | 712,8 | 634 | 562 | 444,8 | 381,2 | 306,9 | 191,6 | 1.207,6 | 1.018,6 | 917,9 | 832,3 | 722,6 | 655,9 | 579,7 | 445,4 | 379,8 | 312,6 | 187,2 | 1.220,6 | 1.037 | 940,6 | 867,4 | 741,9 | 652,7 | 588,4 | 449,8 | 389,9 | |
| Chi cộng đồng đô thị và nông thôn luỹ kế | 1.086,4 | 983,8 | 772,5 | 666 | 553,3 | 369 | 2.066,4 | 1.679 | 1.525,3 | 1.421,8 | 1.231,9 | 1.118,5 | 1.003,6 | 792,3 | 674,3 | 538,4 | 342,7 | 2.174,2 | 1.830,6 | 1.646,2 | 1.510 | 1.295,2 | 1.158,9 | 1.047,2 | 817,4 | 688,6 | 561,4 | 366,8 | 2.053 | 1.727,5 | 1.544,7 | 1.423,3 | 1.216,3 | 1.081,6 | 969,6 | 746,5 | 617,8 | |
| Chi tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường luỹ kế | 259,8 | 229,4 | 183,1 | 157,2 | 128,8 | 83,8 | 581,6 | 472 | 423,5 | 392,8 | 331,5 | 294,9 | 255,6 | 200,7 | 168,7 | 130,2 | 79,5 | 548,9 | 442,6 | 395,8 | 361 | 311 | 282,8 | 241,3 | 189,4 | 158,8 | 122,3 | 78,7 | 563,3 | 452 | 403,7 | 369,1 | 319,3 | 278,1 | 242,5 | 187,5 | 157,6 | |
| Chi trả lãi nợ luỹ kế | 796,6 | 699,1 | 580,8 | 428,3 | 322,3 | 191,4 | 1.349,1 | 1.218,9 | 1.095,2 | 981,9 | 871,5 | 757,3 | 668,9 | 552,4 | 402,3 | 285,6 | 156,8 | 1.287,7 | 1.173,3 | 1.050,6 | 926,5 | 822,6 | 711,6 | 630,4 | 506,1 | 362,3 | 242 | 131 | 1.182,9 | 1.088,2 | 970,7 | 857,9 | 778,8 | 672,3 | 591,9 | 471,8 | 339,1 | |
| Cán cân ngân sách công chung luỹ kế | -1.919,3 | -2.228,2 | -1.341,2 | -1.140,5 | -1.309,3 | -255,2 | -7.135 | -4.802,2 | -3.933,5 | -4.418,8 | -3.112,6 | -2.489,8 | -2.570,5 | -1.633 | -1.296,5 | -1.262,6 | -124 | -6.491 | -4.604,3 | -3.648,4 | -3.872 | -2.612,2 | -1.980 | -2.065,8 | -1.144,7 | -855,7 | -897,9 | 96,1 | -5.779 | -3.833,1 | -2.824 | -3.118,4 | -1.958,6 | -1.228,9 | -1.469 | -512,9 | -324,7 | |
| Thu quỹ ngân sách chính phủ luỹ kế1 | 1.821,9 | 1.524,4 | 1.251,8 | 1.020,8 | 775,1 | 536,3 | 5.770,4 | 4.027,4 | 3.447,3 | 3.071,7 | 2.644,9 | 2.312,4 | 1.944,2 | 1.548,3 | 1.258,6 | 924,7 | 638,1 | 6.209 | 4.234,8 | 3.546,2 | 3.086,1 | 2.682,1 | 2.329,5 | 1.991,5 | 1.663,8 | 1.348,4 | 1.039,4 | 714,9 | 7.070,5 | 5.188,4 | 4.379,5 | 3.868,3 | 3.397,4 | 2.859,6 | 2.350,6 | 1.865,7 | 1.460,1 | |
| Trong đó: thu từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất | 1.173,1 | 977,8 | 804,8 | 680,1 | 517,6 | 354,7 | 4.151,8 | 2.911,9 | 2.498,2 | 2.230,2 | 1.926,3 | 1.695 | 1.427,1 | 1.128,1 | 934 | 684,9 | 474,4 | 4.869,9 | 3.262,6 | 2.697,1 | 2.328,7 | 2.021,8 | 1.776,3 | 1.526,3 | 1.281 | 1.053,6 | 814,7 | 562,5 | 5.799,6 | 4.203,1 | 3.499,2 | 3.087,5 | 2.709,6 | 2.287,5 | 1.868,7 | 1.489,3 | 1.176,1 | |
| Chi quỹ ngân sách chính phủ luỹ kế | 4.541 | 3.870,5 | 3.073,4 | 2.543,1 | 2.038,7 | 1.317,4 | 11.287,4 | 9.212,4 | 8.089,2 | 7.492,4 | 6.260,2 | 5.428,7 | 4.627,3 | 3.212,5 | 2.613,6 | 1.976,9 | 1.135,8 | 10.147,8 | 8.103,8 | 7.010,7 | 6.044,8 | 4.817,1 | 4.122,8 | 3.559,9 | 2.770,4 | 2.219,8 | 1.779,8 | 1.122,3 | 10.133,9 | 8.318,1 | 7.289,9 | 6.636,8 | 5.721,8 | 4.914,7 | 4.322,2 | 3.434,3 | 2.792,8 |
Hiểu về thu chi ngân sách Trung Quốc
Bảng này phản ánh tình hình thu và chi ngân sách công chung của nhà nước, bao gồm cả các quỹ ngân sách chính phủ chuyên biệt. Phạm vi dữ liệu bao gồm các khoản thu từ thuế, thu ngoài thuế, thu chi phân theo cấp chính quyền trung ương và địa phương, cùng các khoản chi cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội trọng điểm.
Cấu trúc lưới được tổ chức theo hình thức tổng hợp từ các nguồn thu và nhiệm vụ chi tiết. Các dòng thu tách bạch giữa thuế và ngoài thuế, đồng thời chia theo phân cấp ngân sách trung ương và địa phương. Các dòng chi liệt kê chi tiết theo chức năng quản lý nhà nước như giáo dục, y tế, an sinh xã hội, khoa học công nghệ, đầu tư phát triển nông lâm thủy lợi, giao thông vận tải cùng chi trả lãi vay. Dòng cán cân ngân sách tổng hợp kết quả giữa tổng thu và tổng chi. Người đọc nên so sánh tốc độ tăng trưởng giữa thu và chi để đánh giá mức độ thâm hụt hoặc thặng dư.
Số liệu trong bảng được tính theo phương pháp lũy kế từ đầu năm, do đó quy mô sẽ tăng dần qua từng tháng và đạt mức cao nhất vào tháng cuối năm. Điều này đòi hỏi người đọc phải thận trọng khi so sánh giữa các tháng liền kề mà nên đối chiếu với cùng kỳ năm trước để loại bỏ yếu tố mùa vụ. Ngoài ra, các khoản chi ngân sách thường dồn vào giai đoạn cuối năm, làm thay đổi đáng kể cán cân ngân sách nếu chỉ nhìn vào các tháng đầu năm.
Câu hỏi thường gặp
- Vì sao số liệu thu chi ngân sách lại được tính theo phương pháp lũy kế?
- Cách tính này giúp phản ánh sát tiến độ thực hiện dự toán ngân sách toàn bộ từ đầu năm đến thời điểm báo cáo.
- Cán cân ngân sách thâm hụt đòi hỏi nhà nước phải bù đắp bằng nguồn nào?
- Thâm hụt thường được bù đắp thông qua việc phát hành trái phiếu chính phủ, vay nợ trong nước và quốc tế hoặc sử dụng quỹ dự trữ.
- Vì sao các khoản chi ngân sách thường tăng vọt vào tháng cuối năm?
- Đây là thời điểm các bộ ngành và địa phương tập trung giải ngân hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch và thanh toán khối lượng xây dựng cơ bản.
